"Until the lions have their own historians the history of the hunt will always glorify the hunter...."
- Chinua Achebe

2015, ജൂൺ 29, തിങ്കളാഴ്‌ച

വ്യായാമത്തിന്റെ ഫിസിയോളജിയം - പ്രൊഫ. ഡോ. പി രാമചന്ദ്രന്‍

 ഡോ. പി രാമചന്ദ്രന്‍
വ്യായാമത്തെ ആസ്പദിച്ച് വളരെയധികം ലേഖനങ്ങള്‍ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു കാണാറുണ്ട്. പക്ഷെ, അതിന്റെ ഫിസിയോളളജിയം ഏതാണ്ട് അവഗണിക്ക പ്പെട്ടിരിക്കുകയാണോ എന്നു ഞാന്‍ സന്ദേഹിച്ചു പോകുകയാണ്. അതുകൊണ്ടു തന്നെ ഈ വിഷയത്തിന്റെ ചില പ്രാഥമിക വശങ്ങള്‍ എങ്കിലും തുലോം ലളിതവും സരളവുമായി ഇവിടെ പ്രതിപാദിക്കുന്നത് പ്രസക്തമെന്ന് ഞാന്‍ വിശ്വസിക്കുന്നു.

സങ്കോചിക്കുന്നതിനും തുടര്‍ന്ന് വികസിക്കുന്ന തിനുമുള്ള കഴിവ് പേശിയുടെ പ്രത്യേക ഗുണവിശേഷമാണ്. സിരകളില്‍ കൂടി നല്കുന്ന ആവേദത്തിനു (Impuise) പ്രതിക്രിയയായി ഉണ്ടാകുന്ന പേശീ സങ്കോചമാണ് വ്യാമ ചലനങ്ങള്‍ക്ക് അടിസ്ഥാനം. ഉദാഹരണമായി നമ്മുടെ കൈ മടക്കുന്നതു തന്നെ മനസിലാക്കാം. കൈയുടെ മുന്‍ഭാഗത്തുള്ള ബൈസെപ്‌സ് (Biceps) പേശിയും പിന്‍ഭാഗത്തുള്ള ട്രൈസെപ്‌സ് (Triceps) പേശിയും മാത്രം പരിഗണിച്ചാല്‍ മതി. മസ്തിഷ്‌ക (Brain) ത്തില്‍ നിന്നും ഞരമ്പുവഴി സങ്കോചത്തിനുള്ള ആവേഗം ബൈസെപ്‌സിനും വികാസത്തിനുള്ള ആവേഗം (?) ട്രൈസെപ്‌സിനും ഒരേ അവസരത്തില്‍ കൊടുക്കുന്നു. ഇതിന്റെ പ്രതിക്രിയയായി ബൈസെപ്‌സ് സങ്കോചിക്കും; ടൈസംപിസ് വികസിക്കും. അതായത് ഈ രണ്ടു പേശികളും വൈരുദ്ധികമായി പ്രവര്‍ത്തിക്കും; ഇതിന്റെ ഫലമായി കൈ മടങ്ങും. ശരീരത്തിന്റെ എല്ലാ ചലനങ്ങളുടേയും അടിസ്ഥാനം ഇതാണ്; ചലനങ്ങളുടെ ആവര്‍ത്തനമാണ് വ്യായാമക്രിയ.

വ്യായമ ഫിസിയോളജി പേശി പ്രവര്‍ത്തനവും ആനുബന്ധിക ഫിസിയോളജിയുമാണ്. ഇതൊന്നു പരിശോധിക്കാം. ഒരു പേശി അനേകം കോശങ്ങള്‍ കൊണ്ട് ഉണ്ടാക്ക പ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇലക്ട്രോണ്‍ സൂക്ഷ്മ ദര്‍ശിനിയുടെ സഹായത്തോടെ നോക്കിയാല്‍ കോശത്തിന്റെ ആക്ടിന്‍, മയോസീന്‍ എന്നീ പ്രോട്ടീന്‍ നാരുകള്‍ കാണാം. സിരാഘാതം (Nerve Impluse) കിട്ടുന്നതോടു കൂടി കോശത്തില്‍ കാല്‌സിയ അയേണുകളുടെ (Calcium Irons) സാന്ദ്രത (Concentration) കൂടും. ഇതോടെ പ്രോട്ടീന്‍ നാരുകളില്‍ വരുന്ന മാറ്റവും അവയുടെ ആപേക്ഷിക ചലനവും പേശീകോശത്തെ സങ്കുചിതമാക്കുന്നു. ഈ വിധം അനേക കോശങ്ങളില്‍ ഒരേ സമയത്തു വരുന്ന സങ്കുചിതത്വം പേശിയെ സങ്കുചിതമാക്കും. മൊത്തം സങ്കോച ശക്തി ഒരേ സമയം എത്ര പേശീകോശങ്ങള്‍ സങ്കുചിതമാക്കുന്നു എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും. മറിച്ച് കാല്‌സിയം അയേണുകളുടെ സാന്ദ്രത കോശത്തില്‍ കുറയുന്നതോടു കൂടി കോശ വികസനവും തുടങ്ങും.

പേശിയുആടെ വ്യായാമ സമയത്തുള്ള തുടര്‍ച്ചയായ സങ്കോച വികസന പ്രവര്‍ത്തനത്തിന് ആവശ്യമായ ഈര്‍ജം ഗ്ലൂക്കോസിന്റെ രാസ വിഭജനത്തില്‍ നിന്നാണ് കിട്ടുന്നത്. വിഭജനം ഭാഗികമാണെങ്കില്‍ ലാക്ടിക് ആസിഡ് (Lactic Acid) ഉണ്ടാകും. ഇതിനു പ്രാണവായു ഉപയോഗിക്കില്ല. പൂര്‍ണമായ വിഭജനത്തിന് പ്രാണവായു ഉപയോഗപ്പെടുത്തും. ഉര്‍ജം നല്കുന്നതോടൊപ്പം കാര്‍ബണ്‍ ട്രയോക്‌സൈഡും ജലാംശവും ഉണ്ടാകും. കൂടുതല്‍ വിശദാംശങ്ങള്‍ ഇവിടെ അപ്രസക്തമാണ്. ചുരുക്കിപ്പറഞ്ഞാല്‍ വ്യായാമ പ്രവര്‍ത്തനത്തില്‍ ഏര്‍പ്പെട്ടിരിക്കുന്ന പേശിയിലേക്ക് ഗ്ലൂക്കോസും പ്രാണവായുവും എത്തണം; ഒപ്പം കാര്‍ബണ്‍ ഡയോക്‌ സൈഡും ലാക്ടിക് ആസിഡും ജലാംശവും ഇതില്‍ നിന്നും ഒഴിച്ചു കൊണ്ടു പോകണം. ഇത് നിര്‍വഹിക്കുന്നത് ശരീരത്തില്‍ പ്രവഹിക്കുന്ന രക്തങ്ങളാണ്. ഇതിലേക്ക് രക്തം ധമനികളിലൂടെ പമ്പുചെയ്തു കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഹൃദയത്തിന്റെ സ്പന്ദന ശക്തിയും വേഗതയും കൂട്ടി രക്തപ്രവാഹം ശീഘ്രത്തിലാക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. ഒന്നുകൂടി വിശദാംശത്തിലേക്ക് കടക്കാം.

വ്യായാമ സമയത്ത് രക്തത്തില്‍ സാധാരണയില്‍ അധികമാകുന്ന കാര്‍ബണ്‍ ഡൈ ഓക്‌സൈഡ് ഇവിടെ പ്രധാനമാണ്. രക്തത്തില്‍ കൂടി ഇത് തലവച്ചോറില്‍ എത്തി ശ്വാസ കോശവും ഹൃദയവും പ്രവര്‍ത്തി ക്കുന്നതിനെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന പ്രത്യേക ഭാഗങ്ങളെ ക്രിയാത്മകമാക്കും. തന്മൂലം ശ്വാസകോശം കൂടുതല്‍ വേഗത്തിലും ശക്തിമത്തായും പ്രവര്‍ത്തിക്കും. സാധാരണ ഗതിയില്‍ ഒരു പ്രാവശ്യം ശ്വാസ കോശത്തിലേക്ക് വലിച്ചെടുക്കാ റുള്ളതിന്റെ 20 ഇരട്ടിയോളം വായു ശ്വാസ കോശത്തി ലേക്കെടുക്കും. രക്തത്തില്‍ കടക്കുന്ന പ്രാണവായു വിന്റെ അളവും പുറത്തേക്ക് പോകുന്ന കാര്‍ബണ്‍ ഡൈയോക്‌സൈ ഡിന്റെയും അളവും തുലോം കൂടും. പാരാസിംപതറ്റിക് സിസ്റ്റം ഹൃദയത്തിന്റെ പ്രവര്‍ത്തനം നിയന്ത്രിച്ചു തുടങ്ങും. ഇതോടുകൂടി ഹൃദയം കൂടുതല്‍ ശക്തിമത്തായി രക്തം പമ്പു ചെയ്യും. വിശ്രമിക്കുന്ന ആരോഗ്യവാനായ ഒരു മനുഷ്യന്റെ ഹൃദയം മിനിട്ടില്‍ 5 ലിറ്റര്‍ രക്തം പമ്പു ചെയ്യുമ്പോള്‍ വ്യായമത്തില്‍ ഏര്‍പ്പെട്ടാല്‍ അയാളുടെ ഹൃദയം മിനിട്ടില്‍ 35 ലിറ്റര്‍ രക്തം എന്ന ക്രമത്തില്‍ പമ്പു ചെയ്‌തേക്കാം. വ്യായമ സമയത്ത് വികസിച്ച് പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്ന പേശികളുടെ സമ്മര്‍ദ്ദത്തിന് വിധേയമാകുന്ന സിരകളില്‍ നിന്നും പതിവിലും കൂടുതല്‍ അളവ് രക്തം ഹൃദയത്തിലേക്ക് പ്രവഹിക്കും. ഹൃദയം തന്മൂലം വികസിച്ച് ഈ രക്തത്തെ ഉള്‍ക്കൊള്ളുന്നതോടൊപ്പം വര്‍ധിച്ച പമ്പിങ് ശക്തിയോടെ ഇത്രതന്നെ രക്തം ഓരോ പ്രാവശ്യവും രക്തധമനിയിലേക്ക് കടത്തി വിടും. ചുരുക്കത്തില്‍ ഹൃദയത്തിന്റെ പ്രവര്‍ത്തനക്രമം പേശിയുടെ പ്രവര്‍ത്തന ക്രമത്തോടും ശരീരത്തിനാവശ്യമായ പ്രാണവായു വിന്റെ അളവോടും നേരില്‍ ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. അഥവാ ഒരു വ്യക്തിയുടെ വ്യായമശേഷി അയാളുടെ ഹൃദയത്തിന്റെ പ്രവര്‍ത്തന പൂര്‍ണതയെ കുറിക്കുന്നു.

ഗ്ലൂക്കോസിന്റെ രാസവിഭജനം ഉര്‍ജത്തോടൊപ്പം വെള്ളത്തിന്റെ അംശവും ഉത്പാദിപ്പിക്കുമെന്ന് പറഞ്ഞല്ലോ. വേഗത കൂടി പ്രവഹിക്കുന്ന രക്തത്തില്‍ നിന്നും ഈ ജലാംശം ശ്വേതഗ്രന്ഥികള്‍ (Sweat glands) പിടിച്ചെടുത്ത് തൊലിപ്പുറത്തേക്ക് കളയും. വ്യായമ സമയത്ത് പേശികളില്‍ നിന്നും വിശ്രമ വേളയിലേതില്‍ 100% ത്തിലധികം ചൂട് പുറത്തേക്ക് വരാറുണ്ട്. തന്മൂലം ശരീരത്തിന്റെ ചൂട് ക്രമാതീതമായി ഉയരാനുള്ള പ്രവണതയാണുള്ളത്. എന്നാല്‍ പുറത്തേക്കു വരുന്ന ശ്വേത ബിന്ദുക്കള്‍ ആവിയായി വായുവിലേക്ക് ലയിക്കുന്നതി നാവശ്യമായ ചൂട് ശരീരത്തില്‍ നിന്നും വലിച്ചെടുക്കുന്നതു മൂലം വ്യായമ സമയത്ത് ശരീരത്തിന്റെ ചൂട് ക്രമാതീതമായി ഉയരാറില്ല. പേശിയുടെ അധികരിച്ച പ്രവര്‍ത്തനം ദഹനാവയവത്തേയും ബാധിക്കും. വളരെ അധികമായാല്‍ ദഹനക്രിയതന്നെ നിലച്ചു തുടങ്ങും. വിശേഷിച്ച്, ഞരമ്പുകള്‍ക്ക് എക്‌സൈറ്റ്‌മെന്റുകൂടി ഉണ്ടായാല്‍ വൃക്കകളിലേക്കുള്ള രക്തപ്രവാഹം കുറയും. തന്മൂലവും വിയര്‍പ്പ് അധികരിക്കുന്നതിനാലും മൂത്രത്തിന്റെ അളവു കുറയും. ഇതു കൂടാതെ പതിവായുള്ള വ്യായമം കരളിന്റേയും, പല ഗ്രന്ഥികളുടേയും പ്രവര്‍ത്തനത്തെ ബാധിക്കുന്നുണ്ട്.

നിത്യേനയുള്ള വ്യായാമം പേശിയെ വളര്‍ത്തും, ശരീരത്തിന് കൊഴുപ്പും മേനിയും നല്കും. പേശിയുടെ വളര്‍ച്ച പേശീ കോശങ്ങളുടെ എണ്ണം കൂടുന്നതുകൊണ്ടല്ല. ഇത് പ്രത്യേകം അനുസ്മരിപ്പിക്കയാണ്. മറിച്ച്, നിലവിലുള്ള പേശീ കോശങ്ങളുടെ വലുപ്പം കൂടുകയും അതിലുള്ള പ്രോട്ടീന്‍ നാരുകളുടെ എണ്ണം വര്‍ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതു കൊണ്ടാണ്. പേശിയുടെ ഈ പരിവര്‍ത്തനത്തിനെ ഹൈപ്പര്‍ ട്രോഫി എന്നാണ് പറയുന്നത്. ഹൈപ്പര്‍ ട്രോഫി പ്രാപിക്കുന്ന പേശിയില്‍ സാധാരണ യിലധികം ഗ്ലൈക്കജനും കൊഴുപ്പും സംഭരിച്ചിട്ടുണ്ടാകും.

തുടര്‍ച്ചയായി വ്യായാമം ചെയ്യുന്ന ഒരാളുടെ ഹൃദയം വലുപ്പമേറിയതും കൂടുതല്‍ രക്തമുള്‍ക്കൊള്ളാനും പുറത്തേക്കു തള്ളാനും കഴിവുള്ളതു മാകും. ഹൃദയ പേശി താരതമ്യേന തടിച്ചതും ബലം കൂടിയതുമാകും. ഹൃദയ വെന്റിക്കുകളുടെ ഭിത്തികള്‍ക്ക് കനം കൂടും. ഹൃദയത്തിന്റെ രക്തം പമ്പുചെയ്യുന്നതിനുള്ള കഴിവ് 70 മുതല്‍ 100% വരെ വര്‍ധിക്കും.

ശരീരത്തില്‍ അസ്തിയുടെ ബലം പൊതുവില്‍ കൂടും. അസ്തികളുടെ പരസ്പര ബന്ധവും, ഘടന പോലും വ്യായമം മൂലം സാരമായി മാറാറുണ്ട്. ശരീരത്തിന്റെ എടുപ്പും നടപ്പും തന്നെ ഗണ്യമായി മാറും. പ്രമേഹ രോഗത്തിന് വ്യായാമം അശ്വാസകരമാണ്. വ്യായമ സമയത്ത് രക്തത്തിലുള്ള ഗ്ലൂക്കോസിന്റെ ഗണ്യമായ ഒരു ഭാഗം പേശീകോശങ്ങളുടെ ഉള്ളില്‍ കടക്കുന്നതിനാല്‍ രക്തത്തില്‍ ഗ്ലൂക്കോസിന്റെ സാന്ദ്രത കുറയും. തന്മൂലം ഇന്‍സുലിന്റെ കുറവ് കാര്യമാത്രമായ ദോഷം നല്കാത്ത സ്ഥിതി വിശേഷമാണ് അനുഭവപ്പെടാറുള്ളത്.

ചുരുക്കത്തില്‍ വ്യായമം ഹൃദയത്തെ ശക്തിമത്തും പ്രവര്‍ത്തന ശേഷി ഏറിയതുമാക്കുന്നു; ശ്വാസ കോശത്തിന്റെ പ്രവര്‍ത്തന ശേഷി വര്‍ധിപ്പിക്കുന്നു. പേശികളെ വളര്‍ത്തി ശക്തിമത്തും ഭംഗിയുള്ളതു മാക്കുന്നു; മൊത്തത്തില്‍ ശരീരത്തിന്റെ വളര്‍ച്ചയും മേനിയും ഉയര്‍ത്തി ആരോഗ്യാവസ്ഥ ദീര്‍ഘകാലം നിലനിര്‍ത്തുന്നു. വ്യായമം ചെയ്യുന്ന ഒരു വ്യക്തിയില്‍ കൃത്യനിഷ്ഠ, സ്ഥിരോത്സാഹം, പ്രയത്‌നശീലം എന്നീ ഗുണങ്ങള്‍ സാധാരണമാണ്. വിദ്യാലയങ്ങളി ലാണെങ്കില്‍ കായിക പ്രവര്‍ത്തന ത്തിലുത്സുകരായ വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ വലിയ അച്ചടക്ക പ്രശ്‌നങ്ങളാകാറില്ല. ശാരീരികവും മാനസികവുമായ നിയന്ത്രണം മറ്റുള്ളവരുമായി പൊരുത്തപ്പെട്ടു ജീവിക്കുന്ന തിനാവശ്യമായ വിട്ടുവീഴ്ചാ മനോഭാവം എന്നിവ ഇവരുടെ പ്രത്യേക ഗുണങ്ങളാണ്. തന്മൂലം ഇവര്‍ രാഷ്ടത്തിന്റെ തന്നെ മുതല്‍ക്കൂട്ടാണ്.
----------------------------------------
കടപ്പാട്: കേരള വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് 1975 ല്‍ കണ്ണൂരില്‍ വെച്ചു നടന്ന സംസ്ഥാന സ്‌കൂള്‍ കായിക മേളയോടനു ബന്ധിച്ച് പുറത്തിറക്കിയ സൂവനീറില്‍ നിന്ന്.