"Until the lions have their own historians the history of the hunt will always glorify the hunter...."
- Chinua Achebe

2015, ജൂലൈ 1, ബുധനാഴ്‌ച

കൊടിയേറ്റും കുടയേറ്റും - ബുധനൂര്‍ ജയനാരായണന്‍

അധികാരത്തിന്റെ ചിഹ്നമായാണ് കൊടികള്‍ പണ്ടുമുതലേ അംഗീകരിക്ക പ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്. ഓരോ രാഷ്ട്രീയ പാര്‍ട്ടികള്‍ക്കും അവരവരുടെ കൊടികള്‍ ജീവനു തുല്യം പ്രാധാന്യമുള്ള താണല്ലോ. മഹാഭാരത യുദ്ധകാലത്തു തന്നെ വിവിധ രാഷ്ട്രങ്ങളുടെ കൊടികളെപ്പറ്റി നാം കേട്ടു തുടങ്ങിയതാണ്. ഓരോ രാജ്യത്തിനും അവരവരുടേതായ കൊടികള്‍ ഉണ്ട്. അധികാരം സ്ഥാപിച്ചതായി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നത് കൊടി ഉയര്‍ത്തി ക്കൊണ്ടാകുന്നു. ചുരുക്കത്തില്‍ കൊടികള്‍ അധികാരത്തിന്റെ പ്രതീകങ്ങളാണ്.

ക്ഷേത്രത്തിനുള്ളല്‍ ഉത്സവത്തിനു മുന്നോടിയായി കൊടി ഉയര്‍ത്തുന്ന ചടങ്ങ് കേരളത്തിലെ മിക്ക ക്ഷേത്രങ്ങ ളിലുമുണ്ട്. അതിനായി ക്ഷേത്രങ്ങളില്‍ സ്ഥിരം കൊടി മരങ്ങളും സ്ഥാപിച്ചി രിക്കുന്നു. ഓട്, ചെമ്പ്, സ്വര്‍ണം മുതലായ ലോഹങ്ങള്‍ കൊണ്ടുള്ള കൊടിമര ങ്ങളുണ്ട്. ഇത്തരം കൊടിമര ങ്ങളുടെ ഉള്ളില്‍ മരം ഉണ്ടായിരിക്കും. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രതിഷ്ഠ എന്തെന്ന് കൊടിമരത്തിന്റെ അഗ്രഭാഗത്ത് പ്രതിഷ്ഠി ച്ചിരിക്കുന്ന ദേവ വാഹനത്തില്‍ നിന്നും മനസിലാക്കാന്‍ കഴിയും. ഗരുഡനാണെങ്കില്‍ വിഷ്ണവും മൂഷികനെങ്കില്‍ ഗണപതിയും സിംഹമെങ്കില്‍ ദേവിയും ഋഷഭമെങ്കില്‍ മഹാദേവനും മയിലെങ്കില്‍ സുബ്രഹ്മണ്യനും ആയിരിക്കും പ്രതിഷ്ഠാ മൂര്‍ത്തികള്‍. വിഗ്രഹങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠ പോലെതന്നെ പ്രധാനമാണ് കൊടിമര പ്രതിഷ്ഠയും. സ്ഥിരം കൊടിമരങ്ങളി ല്ലാത്തിടങ്ങളില്‍ അടക്കാ മരങ്ങള്‍ കൊടിമരമായി ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. ക്ഷേത്രങ്ങളില്‍ ഉയര്‍ത്തുന്ന കൊടികള്‍ക്ക് കൈകാലുകളുള്ള (ശിരസില്ലാത്ത) മനുഷ്യാകൃതി യാണുള്ളത്.

ക്ഷേത്രങ്ങളില്‍ കൊടി ഉയര്‍ത്തുന്നതും ഉത്സവശേഷം കൊടി ഇറക്കുന്നതും തന്ത്രിമാരാണ്. പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയ ആളിന്റെ പിന്‍തലമുറക്കാണ് തന്ത്രിയാവാനുള്ള അംഗീകാരം. എന്നാല്‍ ഇന്നീ നിയമങ്ങളൊന്നും നിലവിലില്ല. സ്വയംഭൂവായ പ്രതിഷ്ഠയുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളിലും സമാധി സ്ഥലങ്ങളിലും തന്ത്രിയുടെ ആവശ്യമില്ല. കൊടിയേറ്റ് എന്ന ചടങ്ങിന്റെ പിന്നിലും അധികാരത്തിന്റെ പ്രഖ്യാപനം തന്നെയാണ് ലക്ഷ്യം. ക്ഷേത്രങ്ങളോ ടനുബന്ധിച്ചും ഇത്തരം അധികാര പ്രഖ്യാപനങ്ങള്‍ വേണ്ടിവന്നതിനു പിന്നില്‍ ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രങ്ങള്‍ മാത്രമല്ല കേരളത്തിലുണ്ടാ യി രുന്ന തെന്നതിന്റെ തെളിവാണ്. ജൈന, ബുദ്ധ ക്ഷേത്രങ്ങളും കേരളത്തില്‍ നിരവധി നിലനിന്നിരുന്നു. ബ്രാഹ്മണാധി പത്യത്തിലുള്ള ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രങ്ങള്‍ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു വന്നപ്പോള്‍ അധികാര പ്രഖ്യാപനവും അനിവാര്യമായി വന്നു. അങ്ങനെ ബ്രാഹ്മണര്‍ തങ്ങളുടെ ക്ഷേത്രങ്ങളില്‍ അധികാര ചിഹ്നമായി കൊടിയും കൊടിമരങ്ങളും സ്ഥാപിച്ചു.

കൊടിക്കു പകരം ഓലക്കുട ഉയര്‍ത്തുന്ന ചടങ്ങ് നിലനില്ക്കുന്ന ഒരു ക്ഷേത്രം കേരളത്തിലുണ്ട്. ഉത്സവത്തോട നുബന്ധിച്ച് ഒരു വലിയ ഓലക്കുടയാണ് ഈ ക്ഷേത്രങ്ങളില്‍ ഉയര്‍ത്തുക. പനയോല കൊണ്ടുള്ള അലുക്കുകളായും മറ്റും അലംകൃത മായിരിക്കും ഈ കുടകള്‍. ഇതിന്റെ കാലായി മുളയായിരിക്കും ഉപയോഗിക്കുക. തിരുവല്ലക്ക് അടുത്ത് നിരണത്ത് തൃക്കപാലേശ്വരം ക്ഷേത്രത്തിലാണ് ഇത്തരത്തില്‍ കുടയേറ്റ് നിലനില്ക്കുന്നത്. ഉയര്‍ത്തുന്ന തിനുള്ള കുടകള്‍ നിര്‍മിച്ചു നല്കുന്നത് കണിയാര്‍ പണിക്കര്‍ (കണിശപ്പണിക്കര്‍) സമുദായക്കാരാണ്.

കൊടിപോലെ തന്നെ കുടയും അധികാരത്തിന്റെ ചിഹ്നം കൂടിയാണ്. വെയിലില്‍ നിന്നും രക്ഷ നേടുന്നതിനാണ് കുടകള്‍ പൊതുവേ ഉപയോഗിക്കു ന്നതെങ്കിലും രാജാക്കന്മാരും മാടമ്പിമാരും ഓലക്കുടകള്‍ ഉപയോഗിച്ചു വരുന്നത് സ്ഥാനചിഹ്നം എന്ന നിലയില്‍ കൂടിയാണ്. ഛത്രപതി യെന്നാല്‍ ചക്രവര്‍ത്തി, രാജാവ് എന്നൊക്കെയാണ് അര്‍ത്ഥം. ക്ഷേത്രങ്ങളിലെ ശീവേലിക്ക് ദേവന് ഓലക്കുട ചൂടുന്ന പതിവുണ്ട്. ഇതിനുള്ള ഓലക്കുടകള്‍ കെട്ടിയിരുന്നത് പാണര്‍, കണിയാര്‍ എന്നീ വിഭാഗക്കാരായിരുന്നു.

നിരണം കവികളുടെ ജന്മംകൊണ്ട് പ്രസിദ്ധ മായിത്തീര്‍ന്ന നിരണം ദേശത്തെ തൃക്കപാലേശ്വരം ക്ഷേത്രത്തില്‍ ഇന്നും കുടയേറ്റ് എന്ന ചടങ്ങ് ഉത്സവത്തോ ടനുബന്ധിച്ച് നിലനില്ക്കുന്നു. പുനരുദ്ധരിക്കപ്പെട്ട ഒരു ഹിന്ദു ആരാധനാ ലയമാണ് ഈ ക്ഷേത്രം അറിയപ്പെടു ന്നതെങ്കിലും പണ്ട് ഇതൊരു ജൈന ആരാധനാ കേന്ദ്രമായിരുന്നു. ഹിന്ദു ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ശ്രീകോവിലിന്റേയോ നായരമ്പലത്തിന്റേയോ അവശിഷ്ടങ്ങള്‍ ഇവിടെ നിന്നും കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല. ജൈനന്മാര്‍ ഓലക്കുട ചൂടിയിരു ന്നതിനാല്‍ കൊടിക്ക് പകരം കുടയേറ്റ് ജൈനരുടെ ഒരു ആചാര മായിരുന്നു വെന്ന് കരുതാം. 'സര്‍പചിഹ്നം കുടയായുള്ള പാര്‍ശനാഥ തീര്‍ത്ഥങ്കര'നെന്ന വിശവവിജ്ഞാന കോശത്തിലെ (9 പേജ് 16) പരാമര്‍ശം ജൈനാചാര്യന്മാര്‍ കുടചൂടിയിരുന്നു എന്നു കാണിക്കുന്നു. കുടയും അധികാരത്തിന്റെ ചിഹ്നമായിരുന്നു. ജൈനമത ക്ഷേത്രമെന്ന് വിളംബരം ചെയ്യുന്നതിന് കുടയേറ്റ് എന്ന ചടങ്ങ് ഏര്‍പ്പെടുത്തി യതായിരിക്കാം. ബുദ്ധ ജൈന ക്ഷേത്രങ്ങളില്‍ നിലനിന്ന കാലത്താണല്ലോ ഹിന്ദു ക്ഷേത്രങ്ങള്‍ ബ്രാഹ്മണാധി പത്യത്തില്‍ പ്രചരിച്ചത്. ബ്രാഹ്മണാധി പത്യത്തില്‍ ഉള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളെ തിരിച്ചറി യുന്നതിന് കൊടിയേറ്റ് നിലവില്‍ വന്നതാകാനും ന്യായമുണ്ട്. കൊടിയേറ്റി യിരുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങള്‍ ബ്രാഹ്മണാധി പത്യത്തിലുള്ളതും കുടയേറ്റി യിരുന്നത് ജൈന ക്ഷേത്രങ്ങളും എന്ന് തിരിച്ചറിയാന്‍ ഇത് സഹായിച്ചിരിക്കണം.

കേരളത്തിലെ ഹിന്ദുക്ഷേത്രങ്ങള്‍ ഒട്ടുമിക്കവയും ബ്രാഹ്മണര്‍ ഊരാളന്മാരായുള്ളവയാണ്. എന്നാല്‍ ഇതിന് വിരുദ്ധമായി തൃക്കപാലേശ്വരം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഊരാളര്‍ നിരണം പെട്ടി കൈമളാകുന്നു. ക്ഷേത്രം ഊരാളരായ ബ്രാഹ്മണര്‍ നാടുവുട്ടപ്പോള്‍ ക്ഷേത്രത്തിന്റേയും മറ്റും ആധാരങ്ങള്‍ ഒരു പെട്ടിയിലാക്കി ക്ഷേത്രത്തില്‍ ഉപേക്ഷിച്ചെന്നും സ്ഥലത്തെ കൈമള്‍ അത് കൈവശപ്പെടുത്തി ഉടമസ്ഥാ വകാശിയായി 'പെട്ടികൈമള്‍' എന്ന പേരില്‍ അറിയപ്പെട്ട തുമാണെന്ന് പറഞ്ഞു വരുന്നു. എന്നാല്‍ ഇതില്‍ യുക്തി കാണുന്നില്ല. 'നിരണം പെട്ട കൈമള്‍' എന്നതാവണം ശരിയായ പേര്. കൈമള്‍ എന്നാല്‍ നായര്‍പ്രമാണി എന്നാണര്‍ത്ഥം. 'പെട്ട' എന്നാല്‍ ഉള്‍പ്പെട്ട എന്ന അര്‍ത്ഥത്തി ലാവണം ഈ പ്രയോഗ മുണ്ടായത്. ഏതായാലും ഈ ക്ഷേത്രം ബ്രാഹ്മണരു ടേതായിരുന്നില്ല എന്നതുറപ്പാണ്.

പണ്ട് നിരണം ദേശം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത് 'നില്‍ക്കണ്ട' എന്ന പേരിലായിരുന്നു എന്ന് ചരിത്രകാരന്മാര്‍ സിദ്ധാന്തിക്കുന്നു. പെരിപ്ലസ്, ടോളമി, പ്ലീനി എന്നീ സഞ്ചാര സാഹിത്യ കാരന്മാരുടെ കൃതികളില്‍ നിരണം പരാമര്‍ശി ക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. സെന്റ് തോമസ് വന്നിറങ്ങിയതും നിരണം പള്ളി സ്ഥാപിച്ചതും മാലിക് ദിനാര്‍ എന്ന മുസ്ലീം മത പ്രചാരകന്‍ നിരണത്ത് പള്ളി സ്ഥാപിച്ചതും ചരിത്ര സംഭവങ്ങളാണല്ലോ.

തൃക്കപാലേശ്വരം ക്ഷേത്രത്തിന് തൊട്ടുത്ത് വടക്കു പടിഞാഞാ റായുള്ള കണിശപ്പറമ്പില്‍ (കണ്ണസപ്പറമ്പ്) ജീവിച്ചിരുന്ന കണിശപ്പണിക്ക ന്മാരായ കവികളാണ് മഹാകവികളായ കണ്ണശ്ശപ്പണിക്കന്മാര്‍ അഥവാ നിരണം കവികള്‍ എന്ന പേരില്‍ അറിയപ്പെടുന്നത്. മാധവപ്പണിക്കര്‍, ശങ്കരപ്പണിക്കര്‍, രാമപ്പണിക്കര്‍ എന്നിവരാണവര്‍. ഇവരില്‍ രാമപ്പണിക്കര്‍ 'ശിവരാത്രി മഹാത്മ്യം' എന്ന കൃതിയുടെ കര്‍ത്താവുമാകുന്നു. സ്‌കന്ദപുരാണ ത്തിലുള്ള ഈശാന സംഹിതയിലെ ശിവരാത്രി മാഹാത്മ്യം കഥയാണിതിലെ പതിപാദ്യം. കവി തന്റെ കവിതയില്‍ തൃക്കപാലേശ്വരനെ ഇപ്രകാരം അനുസ്മരി ച്ചിരിക്കുന്നു.

'ഇതു നിരണത്തു കാപാലീശ്വരമാര്‍ന്നീടന പശുപതി തന്നരുളാലേ' എന്ന് തുടക്കത്തിലും 'സാരതയില്ലാതേ കൃതിരാമന്‍ താന്‍ നിരണത്തു കാപാലീശ്വരമേ ചേരുമുമാപതി തന്നരുളാലേ ചെയ്താവാനേവം ഭാഷയിനാലേ' എന്ന് അവസാനഭാഗത്തും തൃക്കപാലേശ്വരന്റെ പ്രേരണ കവിക്കുണ്ടാ യിരുന്നു എന്ന് അനുസ്മരി ച്ചിരിക്കുന്നു.

ഓലക്കുട കണ്ടിട്ട് ഒരാള്‍ മുളമേല്‍ പന കയറ്റുന്നവന്റെ വീടെവിടെന്ന് കണ്ണശപ്പണിക്കരോട് ചോദിച്ചതിന് തന്റെ പാട്ടിലൂടെ ഇപ്രകാരം മറുപടി പറഞ്ഞു എന്നൊരു ഐതിഹ്യമുണ്ട്.

'ചെമ്പൊടിരുമ്പുമുരുക്കു ശരക്കോലമ്പലവും ചെറുപിന്നി;
ട്ടമ്പത്തീരടി കളരികഴിഞാഞാ ലിമ്പമോടെന്നുടെ ഭവനം കാണാം'

കണ്ണശ കവികളുടെ കാലം 14 ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ഉത്തരാര്‍ദ്ധവും 15 ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ പൂര്‍വാര്‍ദ്ധത്തിനു മിടയിലാണെന്നാണ് പണ്ഡിത മതം. ആകയാല്‍ 14 ആം നൂറ്റാണ്ടിനും മുമ്പാണ് ജൈനക്ഷേത്രം ഹിന്ദുക്ഷേത്രമായി പരിവര്‍ത്തനം ചെയ്തതെന്ന് കരുതാം. എ ഡി 9 ആം ശതാബ്ദത്തിനു ശേഷം പല ജൈനക്ഷേത്രങ്ങളും ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രങ്ങളായി പരിവര്‍ത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടു എന്നതിന് ചരിത്ര രേഖകളുണ്ട്.

ചുരുക്കത്തില്‍ കൊടിയേറ്റിയിരുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങള്‍ ബ്രാഹ്മണാധി പത്യത്തിലുള്ളതും കുടയേറ്റിയിരുന്ന അപൂര്‍വം ക്ഷേത്രങ്ങള്‍ ജൈനാധിപത്യത്തി ലുള്ളതുമായിരുന്നു എന്നതിന്റെ ചിഹ്നങ്ങളായി കൊടിയും കുടയും ഉപയോഗിക്ക പ്പെട്ടിരുന്നു എന്ന് കരുതാം. കാട്ടില്‍ കണിയാരാണ് ഇന്നും തൃക്കപാലേശ്വ ക്ഷേത്രത്തിലേക്കുള്ള കുടകള്‍ നിര്‍മിച്ചു നല്കുന്നത്.
---------------------------------------------
ബുധനൂര്‍ ജയനാരായണന്‍, ടി സി 37/561 'സായി കൃപ', ലക്ഷ്മി നഗര്‍, തിരുമല പി ഒ, തിരുവനന്തപുരം 695 006
---------------------------------------------
കടപ്പാട്: വിദ്യാരംഗം മാസിക. 2010 ജൂണ്‍ ലക്കം.