"Until the lions have their own historians the history of the hunt will always glorify the hunter...."
- Chinua Achebe

2017, ഫെബ്രുവരി 26, ഞായറാഴ്‌ച

മഞ്ഝി; പര്‍വതാകാരന്‍ എന്ന ലോക മഹാത്ഭുതം!



🎬 ദലിതന് ജീവിതമില്ല. അവന് ചെറുത്തു നില്പുകളും തിരിച്ചടികളുമേയുള്ളൂ. അപ്പോള്‍ ദലിതരില്‍ ദലിതരായ മഞ്ഝികള്‍ക്കോ? ഒരിക്കലും മറുപടി കിട്ടാനിയില്ലാത്ത ചോദ്യമാണിത്. ജീവിതകാലമത്രയും ഒറ്റക്കു ചെറുത്തുനിന്ന് ഈ പ്രഹേളികക്ക് ഒരു മറുപടി നല്കി കടന്നുപോയ 'ദശരഥ് മഞ്ഝി' എന്ന ദലിതന്റെ പോരാട്ടവഴികളുടെ ചരിത്രം പുനരാവിഷ്‌കരിച്ച സിനിമയാണ് കേതന്‍ മേത്ത സംവിധാനം ചെയ്ത് 2015 ല്‍ പുറത്തിറങ്ങിയ 'മാഝി: ദി മൗണ്ടന്‍ മാന്‍ !'

സിനിമയിലേക്ക് കടക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ദലിതന് ജീവിതമില്ലാതാകു ന്നതെന്തുകൊണ്ടാണ് എന്ന് വിശദീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഈ പ്രശ്‌നം വിശകലനം ചെയ്യാന്‍ ശ്രമിച്ചവരെല്ലാം ദലിതുകളെ യൂറോപ്യന്‍ അടിമകളുമായി താരതമ്യം ചെയ്ത് കയ്യൊഴിയുകയാണ് പതിവ്. അടിമക്ക് ഒരു ജീവിതമുണ്ട്. അവന്‍ ജനിക്കുന്നതിന് മുമ്പുതന്നെ അവന്റെ ജാതി നിര്‍ണയിക്കപ്പെടുന്നില്ല. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഹീനജാതിയില്‍ പിറക്കാത്തതുകൊണ്ട് അവന് ശേഷികളില്ലെന്നും ഉയര്‍ന്ന ജാതിയില്‍ പിറക്കാത്തതുകൊണ്ട് ശേഷികള്‍ അവനുമാത്രമേ ഉള്ളൂ എന്നും കലിപിക്കപ്പെടുന്നില്ല! അതായത് അവന്‍ അടിമയായല്ല പിറക്കുന്നത്. ഒരുവന് താത്പര്യമില്ലെങ്കില്‍ അവനെ അടിമയാക്കാന്‍ ഉടമക്ക് യാതൊരു അവകാശവുമില്ല. ഒന്നുകില്‍ അവന്‍ വില്ക്കപ്പെടണം. അല്ലെങ്കില്‍ ശിക്ഷിക്കപ്പെടണം. അടിമക്ക് അധ്വാനത്തിന് വേതനം ലഭ്യമാകുന്നു. വിശ്രമസമയവും ഒഴിവുവേളകളും അനുവദിക്കപ്പെടുന്നു. എക്കാലവും അവന്‍ അടിമയായിരിക്കേണ്ടതില്ല. പാരിതോഷികമായോ അല്ലാതെയോ അവന് സ്വാതന്ത്ര്യം അനുവദിക്കാന്‍ നിയമത്തില്‍ വ്യവസ്ഥക ളുണ്ട്. അടിമക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം ലഭ്യമാകുന്നു. ഉടമ തന്റെ ആവശ്യങ്ങള്‍ക്കായി ശാസ്ത്രങ്ങളിലും തത്വശാസ്ത്രങ്ങളിലും സംഗീതം കല തുടങ്ങിയവയിലും പ്രാവീണ്യം നേടാന്‍ അവനെ അനുവദിക്കുന്നു..... കൂടുതല്‍ വിശദീകരിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്ന് തോന്നുന്നില്ല. ഇവിടെ സൂചിപ്പിച്ച അടിമകളുടെ ഉണ്മകളെല്ലാം ദലിതുകളുടെ 'ഇല്ലായ്മ'കളാണ്! 

അടിമകള്‍ സ്വതന്ത്രരാക്കപ്പെട്ടു. ജനിക്കുന്നതിന് മുമ്പേ ഹീനത്വം കലിപിക്കപ്പെടുന്ന ദലിതുകള്‍ക്ക് ഒരിക്കലും സ്വാതന്ത്ര്യമില്ല. അടിമകളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം സാധ്യമാക്കിയത് ഉടമകള്‍ അവരുടെ വ്യക്തിത്വത്തിന് നല്കിയ അംഗീകാരം മൂലമാണ് എന്ന് ഡോ. അംബേഡ്കര്‍ നിരീക്ഷിച്ചു. ഉടമകളെന്ന് സ്വയം അവകാശപ്പെടുന്ന മേല്‍ജാതിക്കാരായ സവര്‍ണര്‍ ദലിതുകളുടെ വ്യക്തിത്വത്തിന് അംഗീകാരം നല്കാത്തതുകൊണ്ട് അവര്‍ അസ്വതന്ത്രരായി നില തുടരുന്നു. മുന്‍കൂട്ടി ഹീനത്വം കലിപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതിനാല്‍ സവര്‍ണര്‍ ദലിതരെ ഉത്തമരായ ചങ്ങാതിയായി കാണാന്‍ മടിച്ചു. അടിമകളുടെ വ്യക്തിത്വം അംഗീകരിച്ചതിലൂടെ അവരെ സ്വതന്ത്രരാക്കിയപ്പോള്‍ ഉടമകള്‍ക്ക് നഷ്ടമായത് വാസ്തവത്തില്‍ തങ്ങള്‍ക്കുവേണ്ടി അധ്വാനിച്ചിരുന്ന ഒരു വിഭാഗത്തേയാണ് എന്ന വസ്തുത പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്! അതുപോലെ ദലിതരെ സ്വതന്ത്ര രാക്കിയാല്‍ സവര്‍ണര്‍ക്കു വേണ്ടി ആര് അധ്വാനിക്കും? അപ്പോള്‍ തങ്ങള്‍ക്കുവേണ്ടി അധ്വാനിക്കാന്‍ എന്നും ഒരു വര്‍ഗത്തെ നിലനിര്‍ത്തുക എന്നതാണ് ദലിതരുടെ വ്യക്തിത്വം അംഗീകരിക്കാതിരിക്കുന്നതിന് പിന്നിലെ ഗൂഢോദ്ദേശം. 

വ്യക്തിത്വം അഗീകരിക്കാതിരിക്കണമെങ്കില്‍ വ്യക്തിത്വം ഉണ്ടാകരുത് എന്ന കാര്യത്തില്‍ സവര്‍ണര്‍ പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിച്ചു. അതിനായി അവര്‍ ചെയ്തത്, ഒരുവന്റെ വ്യക്തിത്വ വികാസത്തെ സുസാധ്യമാക്കുന്നതില്‍ ഏറ്റവും പ്രധാന പങ്കുവഹിക്കുന്ന വിദ്യാഭ്യാസാവകശത്തെ ദലിത് നിഷേധിക്കുക എന്നുള്ളതായിരുന്നു. വ്യക്തിത്വമില്ലാത്തവരെ അംഗീകരിക്കേണ്ട തുമില്ലല്ലോ! നേരേ മറിച്ചാണ് അടിമവ്യവസ്ഥയില്‍ സംഭവിച്ചത്. അടിമക്ക് വിദ്യാഭ്യാസാവകാശം നിഷേധിക്കപ്പെട്ടിരുന്നില്ല! അതുകൊണ്ടു തന്നെ ഉടമക്ക് അവന്റെ വ്യക്തിത്വം അംഗീക രിക്കേണ്ടതായി വന്നു. 

അടിമയേയും ദലിതനേയും താരതമ്യം ചെയ്യുന്നതില്‍ യാതൊരു അര്‍ത്ഥവുമില്ല എന്നു കണ്ടുകഴിഞ്ഞു. അടിമ അടിമവ്യവസ്ഥ യുടേയും ദലിതന്‍ ജാതിവ്യവസ്ഥയുടേയും ഇരകളാണ്. അടിമയും ദലിതനും ഒരേപോലെ അധ്വാനിക്കുന്ന വിഭാഗങ്ങളാണ്. വ്യത്യാസമുള്ളത്, ദലിതന് അടിമയേക്കാള്‍ അധികമായി 'ജാതി' എന്ന അധികഭാരം കൂടിയുണ്ട് എന്നതാണ്. അടിമ അടിമ വ്യവസ്ഥയില്‍ നിന്നും സ്വതന്ത്രരായി. ദലിതന് ജാതിവ്യവസ്ഥയില്‍ നിന്നും ഒരിക്കലും സ്വാതന്ത്രമില്ല!

ഇങ്ങനെ ജനിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ഹീനത്വം കല്പിക്കപ്പെട്ടിരു ന്നതിനാല്‍ വിദ്യാഭ്യാവകാശം നിഷേധിക്കപ്പെട്ടതിലൂടെ വ്യക്തിത്വവികാസം സാധ്യമാകാതെ പോയ ഒരു ദലിതന്‍ പുറത്തെടുത്ത 'അപാരശേഷി'കളുടെ ചരിത്ര രേഖകളുടെ സാക്ഷാത്ാരമാണ് 'മഞ്ഝി; ദി മൗണ്ടന്‍ മാന്ി'ലൂടെ കേതന്‍ മേത്ത നിര്‍വഹിച്ചത്. 'മഞ്ഝി' എന്നത് ഒരു ഗോത്രനാമമാണ്. മുന്‍പ് ഇവര്‍ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത് 'മൂഷാഹാര്‍' എന്നായിരുന്നു. മൂഷികന്‍ എലിയാണല്ലോ. എലിയെ ഭക്ഷിക്കുന്നവര്‍ എന്നാണ് ആ വാക്കിന് അത്ഥം. മഞ്ഝികളുടെ ഇടയില്‍ നിന്നും സംസ്ഥാന മുഖ്യമന്ത്രിമാര്‍ വരെ ഉയര്‍ന്നു വന്നിട്ടുണ്ട്. 2014 മെയ് 20 മുതല്‍ 2015 ഫെബ്രുവരി 20 വരെ ബീഹാര്‍ സംസ്ഥാനത്തെ 23 ആമത് മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന ജിതന്‍ റാം മഞ്ഝിയാണ് പ്രസ്തുത വ്യക്തി. എങ്കിലും അവര്‍ ശേഷിക്കുറവുള്ളവര്‍ എന്നു തന്നെ കല്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

ബീഹാറിലെ ബുദ്ധഗയക്കു സമീപമുള്ള ഗേലാര്‍ ഗ്രാമത്തില്‍ ചെറുത്തു നിന്നിരുന്ന ദശരഥ് മഞ്ഝി എന്ന ദലിതന്‍ സ്വയം അനുഭവിച്ചു തീര്‍ത്ത വേദനയുടേയും, അതിനിടയിലും ലോകര്‍ക്ക് ചെയ്തുകൊടുത്ത മഹത്തായ സംഭാവനയുടേയും നേര്‍രേഖക ളുടെ തനിപ്പകര്‍പ്പാണ് ഈ സിനിമ. അതായത് ഈ ദലിതന്‍ ഒറ്റക്ക് ഒരു ചുറ്റികയും കല്ലുളിയുമായി 22 വര്‍ഷക്കാലം തുടര്‍ച്ചയായി അധ്വാനിച്ച് ഒരു കരിങ്കല്പ്പാറമല 25 അടി ആഴത്തില്‍ 30 അടി വീതിയില്‍ കീറിമുറിച്ച് 360 അടി നീളമുള്ള ഒരു പാത വെട്ടിയിരിക്കുന്നു....!!!!! 

1960 ല്‍ ചെറുപ്പക്കാരനായിരിക്കുമ്പോഴാണ് മഞ്ഝി പാറ പിളര്‍ക്കാനാംഭിക്കുന്നത്. 1983 ല്‍ പണി പൂര്‍ത്തിയായി. മഞ്ഝി ഇങ്ങനെയൊരു തീരുമാനമെടുക്കാനുള്ള കാരണം ഒരു ദാരുണ സംഭവമാണ്. അക്കാലത്ത് മഞ്ഝിയോടൊപ്പം ബസ്തിയിലുള്ള വര്‍ക്ക് ജന്മിമാരുടെ നെല്പാടത്ത് പണിക്കെത്തണമെങ്കില്‍ ഈ മല കുറുകെ കയറിയിറങ്ങി വേണമായിരുന്നു. ഉച്ചനേരത്ത് പണിക്കാര്‍ക്കുള്ള കഞ്ഞിയുമായി പെണ്ണാളുകളും അങ്ങിനെതന്നെ യാണ് പാടത്തെത്തിയിരുന്നത്. ഒരിക്കല്‍, തലയില്‍ കഞ്ഞിക്കലവു മായി മലകയറിവരുമ്പോള്‍ മഞ്ഝിയുടെ പെണ്ണാള്‍ ഫാല്‍ഗുനി കാല്‍ വഴുതി താഴേക്കു പതിച്ചു. അപ്പോള്‍ അവള്‍ രണ്ടാമത്തെ കുഞ്ഞിനെ ഗര്‍ഭം ധരിച്ചിരിക്കുകയായിരുന്നു. വിവരമറിഞ്ഞ് പാടത്തുന്നു നിന്നും മഞ്ഝി ഓടിവന്നുകാണുമ്പോള്‍ ഫാല്‍ഗുനി ചോരയില്‍ കുളിച്ചു കിടക്കുകയായിരുന്നു. ഒരു സുഹൃത്തിനെ സഹായത്തിന് വിളിച്ച്, തടിയില്‍ മഞ്ചലുപോലെ ഒരു തുണികെട്ടി അതില്‍ ഫാല്‍ഗുനിയെയും വഹിച്ചുകൊണ്ട് രണ്ടു പേരും 55 കി. മീ അകലെയുള്ള ഗയയിലെ ആശുപത്രിയിലേക്ക് നടന്നു. ഈ പാറമല ചുറ്റിവളഞ്ഞല്ലാതെ മറ്റു പോംവഴികളൊന്നും അവരുടെ മുന്നില്‍ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ഗയയിലെത്തുന്നതിന് മുമ്പുതന്ന രക്തം വാര്‍ന്ന് ഫാല്‍ഗുനിയും ഗര്‍ഭസ്ഥശിശുവും മരിച്ചു പോയിരുന്നു! തന്നെ വല്ലാതെ ഉലച്ച ഈ സംഭവത്തിനു ശേഷം മഞ്ഝി എടുത്ത തീരുമാനമാണ് 22 വര്‍ഷമെടുത്ത് നടപ്പാക്കപ്പെട്ടത്. ഇപ്പോള്‍ ഗയയിലേക്കുള്ള 55 കി മീ ദൂരം 15 കി മീ യായി കുറഞ്ഞിരിക്കുന്നു!

മഞ്ഝിക്ക് ഫാല്‍ഗുനിയോട് അങ്ങേയറ്റത്തെ പ്രണയമുണ്ടാ യിരുന്നു. ഈ കടുത്ത തീരുമാനമെടുക്കാനുള്ള കാരണം ആ പ്രണയ നഷ്ടം മൂലമുണ്ടായ ദുഃഖമാണ്. മഞ്ഝിക്ക് ഫാല്‍ഗുനിയോടുള്ള പ്രണയത്തിന്റെ ആഴം വ്യക്തമാക്കാന്‍ തിരക്കഥാകൃത്തുക്കള്‍ രചനയില്‍ ചില സങ്കേതങ്ങള്‍ പ്രയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. ബാലനായിരിക്കുമ്പോള്‍ സെമീന്ദാര്‍മാരുടെ അടി പേടിച്ച് ഗ്രാമം വിട്ടുപോകുന്ന മഞ്ഝി തിരിച്ചെത്തുന്നത് യുവാവായ കാലത്താണ്. ഫാല്‍ഗുനിയെ കണ്ടെത്തുന്നത് സാധാരണ പ്രണയകഥകളിലേതുപോലെ 'അബദ്ധത്തില്‍ പിണഞ്ഞ ആക്രമണം' മൂലമാണ്. തന്നെ കളിയാക്കിയ മറ്റൊരുത്തനെ ലക്ഷ്യമാക്കി ഫാല്‍ഗുനി നിലത്തുനിന്നും വാരിയെറിയുന്ന ചാണകം നേരെ ചെന്നു വീണത് മഞ്ഝിയുടെ മുഖത്താണ്! ഈ സംഭവും ഇരുവരിലും പ്രണയം പൂവിടുന്നതിന് വഴിയൊരുക്കി. പക്ഷെ വിവാഹത്തിന് ഫാല്‍ഗുനിയുടെ വീട്ടുകാര്‍ക്ക് സമ്മതമല്ലായിരുന്നു. ഫാല്‍ഗുനിക്ക് മറ്റൊരു ചെറുപ്പക്കാരനുമായി വിവാഹം ഉറപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. വിവാഹം നടക്കുന്ന വീട്ടുമുറ്റത്തെ വേദിയില്‍ എത്തിയ മഞ്ഝി ഫാല്‍ഗുനിയെ ബലമായി പിടിച്ചിറക്കി കൊണ്ടുപോരുകയായിരുന്നു. ഫാല്‍ഗുനിയും താത്പര്യപൂര്‍വമാണ് മഞ്ഝിയുടെ കൂടെ ഇറങ്ങിവന്നത്. ഇവരുടെ പ്രണയകാലത്ത് ഒരിക്കല്‍ മഞ്ഝി ഫാല്‍ഗുനിക്ക് താജ്മഹലിന്റെ ഒരു ചെറുമാതൃക സമ്മാനമായി നല്കുന്നുണ്ട്. അനശ്വര പ്രണയത്തിന്റെ ലോകമാതൃകയാണ് അതെന്ന് ഫാല്‍ഗുനിക്ക് വിശദീകരിച്ചു കൊടുക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഷാജഹാന്‍ ചക്രവര്‍ത്തി തന്റെ പ്രണയിനിക്ക് സ്മാരകമായി താജ്മഹല്‍ തീര്‍ത്തുകൊടുത്തതുപോലെ മഞ്ഝിക്ക് ഫാല്‍ഗുനിയോടുള്ള പ്രണയസ്മാരകമായാണ് മലപിളര്‍ത്തി ഒരുക്കിയ വഴിയെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുകയാണ് കഥാകാരന്മാര്‍. പക്ഷെ, ഷാജഹാന്റെ സ്മാരകം വെറും കാഴ്ചവസ്തു മാത്രമായിരുന്നു. അതുകൊണ്ടുള്ള പ്രയോജനവും ഷാജഹാന് മാത്രമായിരുന്നു. എന്നാല്‍ മഞ്ഝി പ്രണയിനിക്ക് തീര്‍ത്ത സ്മാരകമോ, പൊതുജനങ്ങള്‍ക്ക് പ്രയോജനപ്പെടുന്നത്! നിരവധി രോഗികളാണ് മഞ്ഝിവെട്ടിയ എളുപ്പവഴിയിലൂടെ സഞ്ചരിച്ച് ഗയയിലെത്തി ചികിത്സ ലഭിച്ച് രക്ഷപ്രാപിച്ചിട്ടുള്ളത്. ഒരുപക്ഷെ, ലോകാത്ഭുതങ്ങളില്‍ ഒന്നായ താജ്മഹല്‍ പോലെ നിത്യവിസ്മയമാണ് മഞ്ഝിതെളിച്ച വഴിയും എന്ന് കഥാകാരന്മാര്‍ വിലയിരുത്തുന്നതുമാകാം.

പ്രണയത്തെക്കുറിച്ച് ആഴത്തില്‍ ചിന്തിക്കാന്‍ ശേഷിയുള്ള മനസൊന്നും മഞ്ജിക്കുണ്ടായിരുന്നുവെന്നു കരുതുകവയ്യ. മഞ്ചിയുടെ പ്രതികാരം മലയോടുമാത്രമായിരുന്നു. പ്രണയിനി മരിക്കാനിടയായ സാഹചര്യം സൃഷ്ടിച്ചത് എളുപ്പവഴി ലഭ്യമാകാതിരുന്നതുകൊണ്ടാണ്. എന്തുകൊണ്ട് ബസ്തിയിലുള്ള വര്‍ക്കു മാത്രം വഴി ലഭ്യാകുന്നില്ല? എന്തുകൊണ്ട് ബസ്തിയിലു ള്ളവര്‍ക്കുമാത്രം മലകയറിയിറങ്ങി പണിക്കുപോകേണ്ടതായി വരുന്നു? എന്തുകൊണ്ട് ബസ്തിയിലുള്ള ആണുങ്ങള്‍ ആക്രമിക്കപ്പെടുകയും സ്ത്രീകള്‍ ബലാത്സംഗത്തിനിരയാകുകയും കൊലചെയ്യപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നുന്നു? എന്തുകൊണ്ട് ബസ്തികള്‍ മാത്രം അഗ്നിക്കിരയാക്കപ്പെടുന്നു? ഇങ്ങനെ ചിന്തിക്കാന്‍ പരുവപ്പെട്ട മനസല്ലായിരുന്നു മഞ്ഝിയുടേത്. ശേഷികളില്ലെന്ന് ജനിക്കുന്നതിന് മുമ്പേ കല്പിക്കപ്പെട്ട ഒരു ജനവര്‍ഗത്തിലാണ് അയാള്‍ ജനിച്ചത്. ചിന്താശേഷി ലഭ്യമാകുന്ന വിദ്യാഭ്യാസം നിഷേധിക്കപ്പെട്ട വര്‍ഗമാണ് അത്. അവര്‍ക്ക് മനുഷ്യന്‍ എന്ന പരിഗണന ലഭ്യമല്ല. ലഭിച്ചിരുന്നുവെങ്കില്‍ എല്ലാ അവകാശങ്ങളും എല്ലാവരിലും തുല്യമായേനെ; വിദ്യാഭ്യാസാവകാശവും. വിദ്യാഭ്യാസം ലഭിച്ചിരുന്നുവെങ്കില്‍ മേല്‍സൂചിപ്പിച്ച കാര്യങ്ങള്‍ മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനങ്ങളാണെന്നും അതിനെ നിലനിര്‍ത്തുന്നത് ജാതിവ്യവസ്ഥയാണെന്നും മനസിലാക്കാന്‍ കഴിഞ്ഞേനെ. എങ്കില്‍ മലയോട് പൊരുതുന്നതിന് പകരം ജാതിവ്യസ്ഥക്കെ തിരെയാകു മായിരുന്നു മഞ്ഝി പോരാടുമായിരുന്നത്. ജാതിവ്യവസ്ഥ യില്ലാത്തിടത്ത് ഫാല്‍ഗുനിയേപ്പോലുള്ളവര്‍ മരിക്കേണ്ടി വരില്ല. ജാതിവ്യവസ്ഥ കല്പിച്ച 'അയിത്തം' നിയമം മൂലം നിര്‍ത്തലാക്കി യിരിക്കുവെന്ന സര്‍ക്കാര്‍ പ്രഖ്യാപനം കേട്ട് സന്തോഷത്തോടെ വന്ന് സവര്‍ണനായ സെമീന്ദാരെ കെട്ടിപ്പിടിച്ച് കണക്കിന് അടിവാങ്ങുന്ന നിഷ്‌കളങ്കനായ ഒരു ചിന്താശൂന്യനായും മഞ്ഝിയെ സിനിമയില്‍ പരിചയപ്പെടുത്തുന്നുമുണ്ട്.

മഞ്ഝിയുടെ മനസില്‍ മലപിളര്‍ക്കണമെന്ന ഒരു നിശ്ചയദാര്‍ഢ്യം മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. അതാകട്ടെ മലയേക്കാള്‍ ഉറച്ചതു മായിരുന്നു. ആദ്യമൊക്കെ മഞ്ജിയുടെ പ്രവൃത്തികണ്ട് ആളുകള്‍ കിറുക്കാണെന്നു കരുതി. മലപിളര്‍ത്തുന്ന ഘട്ടത്തില്‍ മഞ്ഝി നിശ്ചയിച്ചുറച്ച തീരുമാനത്തില്‍ നിന്നും പിന്മാറുന്നില്ല എന്നു കണ്ട് ചിലരൊക്കെ സഹായത്തിനു വന്നു. ആഹാരം എത്തിച്ചു കൊടുത്തും മലപിളര്‍ക്കാനുള്ള ഉപകരണങ്ങള്‍ വാങ്ങിക്കൊടു ത്തും ആളുകള്‍ സഹകരിച്ചു തുടങ്ങി. മല യാഥാര്‍ത്ഥ്യമായ പ്പോള്‍ 'മൗണ്ടന്‍ മാന്‍' എന്ന് സംബോധനചെയ്ത് അംഗീകരി ക്കാനും തയാറായി.

2007 ആഗസ്റ്റ് 17 ന് ന്യൂ ഡെല്‍ഹിയിലെ ആള്‍ ഇന്ത്യാ മെഡിക്കല്‍ സയന്‍സസ് ഇന്‍സ്റ്റിട്ട്യൂട്ടില്‍ വെച്ച് ദശരഥ് മഞ്ഝി അന്തരിച്ചു. 22 വര്‍ഷത്തോളം പാറപ്പൊടിയേല്‍ക്കുകയാല്‍ അദ്ദേഹത്തിന് ശ്വാസകോശാര്‍ബുദം ബാധിച്ചിരുന്നു. അന്തരിക്കുമ്പോള്‍ 73 - 74 വയസ് പ്രായമായിരുന്നു. ബീഹാര്‍ സംസ്ഥാന ഗവണ്‍മെന്റിന്റെ ഔദ്യോഗിക ബഹുമതികളോ ടെയാണ് മൃതദേഹം സംസ്‌കരിച്ചത്. 2006 ല്‍ സാമൂഹ്യസേവന രംഗത്തെ മികവിന് ദശരഥ് മഞ്ഝിക്ക് 'പത്മ ശ്രീ' ബഹുമതി ലഭിച്ചിരുന്നു. മഞ്ഝിക്ക് ഫാല്‍ഗുനീ ദേവിയിലുണ്ടായ മകനാണ് ഭഗീരഥ് മഞ്ഝി. 

'മിര്‍ച്ച് മസാല' ' മംഗള്‍ പാണ്ഡെ' തുടങ്ങിയ സിനിമകള്‍ എടുത്ത കേതന്‍ മേത്തയുടെ മറ്റൊരു മികച്ച സൃഷ്ടിയാണ് 'മഞ്ഝി: ദി മൗണ്ടന്‍ മാന്‍.' ഷഹ്‌സാദ് അഹ്മദ്, ജാഖര്‍ മഹേന്ദര്‍ എന്നിവരാണ് രചയിതാക്കള്‍. നവാസുദ്ദീന്‍ സിദ്ദ്വിഖി ദശരഥ് മഞ്ഝിയായും രാധികാ ആപ്‌തേ ഫാല്‍ഗുനീ ദേവിയായും വേഷമിട്ടു. 2015 ആഗസ്റ്റില്‍ സിനിമ പ്രദര്‍ശനത്തിനെത്തി. 

2011 ല്‍ ദശരഥ് മഞ്ഝിയുടെ പോരാട്ടത്തെ ആധാരമാക്കി ഫിലിം ഡിവിഷന്‍ ഒരു ഡോക്യുമെന്ററി നിര്‍മിച്ചു. 'ദി മാന്‍ ഹു മൂവ്ഡ് ദി മൗണ്ടന്‍' എന്ന ഈ സിനിമ കുമുദ് രഞ്ജനാണ് സംവിധാനം ചെയ്തത്. 2011 ല്‍ ജയതീര്‍ത്ഥ സംവിധാനം ചെയ്ത് കന്നടയിലിറങ്ങിയ 'ഒലവേ മന്ദാര' മഞ്ഝിയില്‍ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉല്‍ക്കൊണ്ട സിനിമയാണ്. കന്നടയില്‍ത്തന്നെ 1998 ല്‍ ഇറങ്ങിയ 'ഭൂമി തായിയ ചൊക്കാള മാഗ' മഞ്ഝിയുടെ ജീവിതത്തെ ആധാരമാക്കി എടുത്തതാണ്.

പ്രസിദ്ധ നടന്‍ അമീര്‍ ഖാന്റെ ടി വി പ്രോഗ്രാമായ 'സത്യമേവ ജയതേ'യുടെ 2014 ലെ ഒന്നാം എപ്പിസോഡിന്റെ രണ്ടാം സീസന്‍ ദശരഥ് മഞ്ഝിക്ക് സമര്‍പ്പിച്ചിരുന്നു. അമീര്‍ഖാനും രാജേഷ് രഞ്ജനും ചേര്‍ന്ന് മഞ്ഝിയുടെ മകനായ ഭഗീരഥ് മഞ്ഝി യുടേയും ജീവിതപങ്കാളിയായ ബസന്തീ ദേവിയുടേയും അടുക്കല്‍ പോയി സാമ്പത്തിക സഹായം വാഗാദാനം ചെയ്യുകയുണ്ടായി. നിര്‍ഭാഗ്യവശാല്‍ ബസന്തീ ദേവി ചികിത്സയിലെ പിഴവുമൂലം 2014 ഏപ്രില്‍ 1 ന് അന്തരിച്ചു.