"Until the lions have their own historians the history of the hunt will always glorify the hunter...."
- Chinua Achebe

2018, ജനുവരി 24, ബുധനാഴ്‌ച

സ്ഥാനാര്‍ത്ഥി സാറാമ്മ: ദലിത് ക്രിസ്ത്യന്‍ പ്രശ്‌നം വെള്ളിത്തിരയില്‍



1966 ല്‍ പുറത്തുവന്ന മലയാള സിനിമയാണ് 'സ്ഥാനാര്‍ത്ഥി സാറാമ്മ'. ജയ മാരുതി പ്രൊഡക്ഷന്‍ കമ്പനിയുടെ ബാനറില്‍ ടി ഇ വാസുദേവന്‍ നിര്‍മിച്ച സിനിമ സംവിധാനം ചെയ്തത് കെ എസ് സേതുമാധവനാണ്. പ്രസിദ്ധ നോവലിസ്റ്റായ മുട്ടത്തുവര്‍ക്കിയുടെ ഇതേപേരിലുള്ള കൃതിയെ ആധാരമാക്കി സിനിമയുടെ സംഭാഷണം ചരിച്ചത് എസ് എല്‍ പുരം സദാനന്ദനാണ്.

ജാതിവിരുദ്ധ സമരത്തില്‍ തന്റേതായ കാഴ്ചപ്പാട് മുട്ടത്തുവര്‍ക്കി കഥയിലൂടെ മുന്നോട്ടുവെക്കുന്നുണ്ട്. പേരിലെ സൂചനയനുസരിച്ച്, തെരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തില്‍ കടന്നുകൂടിയ മൂല്യച്യുതിയെ സിനിമയില്‍ വിമര്‍ശനവിധേയമാക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും അതുപക്ഷെ, ഉപരിപ്ലവമായ സംഗതിയാണെന്നു കാണാം. ജാതിവ്യവസ്ഥയുടെ ഇരകളായ ദലിതര്‍ നേരിടുന്ന സാമൂഹിക പിന്നോക്കാവസ്ഥയാണ് മുഖ്യവിഷയം. ദലിതരുടെ ഇടയില്‍നിന്ന്, ക്രിസ്തുമതവിശ്വാസം സ്വീകരിച്ചവര്‍ നേരിടുന്ന ജാതീയ വിവേചനങ്ങള്‍ക്കെതിരായി പൊതുവികാരമുണര്‍ത്താനുതകുന്ന ഒരു സമരസംരംഭമെന്ന നിലയില്‍ സ്ഥാനാര്‍ത്ഥി സാറാമ്മ 'ആദ്യത്തെ ദലിത് ക്രിസ്ത്യന്‍' മലയാള സിനിമയാണ്. സാധാരണയായി ദലിത് പ്രശ്‌നം സിനിമയില്‍ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നവര്‍ അവരിലെ പുലയര്‍, പറയര്‍ എന്നീ സമുദായങ്ങളെ മാത്രമേ പരിഗണിച്ചിരുന്നുള്ളൂ. സ്ഥാനാര്‍ത്ഥി സാറാമ്മയില്‍ ഈ സ്ഥാനത്ത് വേലന്‍ സമുദായം കടന്നുവരുന്നു എന്നത് ഈ സനിമയിലെ സവിശേഷ ഘടകങ്ങളില്‍ പ്രമുഖമാണ്.

ഹിന്ദുമതത്തിലെ അടിയാളവര്‍ഗമായി മാറ്റിനിര്‍ത്തപ്പെടുന്ന ജനതയാണ് ദലിതര്‍. ഈ അടിയാളന്മാരാകട്ടെ മേലാളന് വേണ്ടി അധ്വാനിക്കുന്ന അടിമയുംകൂടിയാണ്. ആ വ്യവസ്ഥിതിയില്‍ നിന്നുള്ള വിമോചനമാര്‍ഗം എന്ന നിലയിലാണ് ഡോ. ബി ആര്‍ അംബേഡ്കര്‍ ദലിതരുടെ മതം മാറ്റത്തെ നിരീക്ഷിച്ചതും നിര്‍ദ്ദേശിച്ചതും സ്വന്തം ജീവിതത്തില്‍ പ്രാവര്‍ത്തികമാക്കിയതും. അദ്ദേഹം മതംമാറ്റത്തേയും ഹിന്ദുമതത്തേയും ഇങ്ങനെ വിലയിരുത്തി; 'അസമത്വമാണ് ഹിന്ദുമതത്തിന്റെ അടിത്തറ. അധഃകൃതവര്‍ഗങ്ങള്‍ക്ക് ഒരിക്കലും പൂര്‍ണസമത്വം നേടാന്‍ കഴിയാത്ത തരത്തിലാണ് അതിന്റെ നൈതികത. ചവിട്ടിമെതിക്കപ്പെട്ട ഈ ജനതക്ക് അഭിവൃദ്ധിപ്പെടാനുതകുന്ന മറ്റേതെങ്കിലും മതമുണ്ടെണ്‍ില്‍ അത് സ്വീകരിക്കുക.'

സാമൂഹികാംഗീകാരവും സ്വാതന്ത്ര്യവും തേടിയാണ് വേലന്‍ സമുദായക്കാരായ മത്തായിയും കുടുംബവും ക്രിസ്തുമതം സ്വീകരിക്കുന്നത്. മത്തയായിയുടെ മകള്‍ സാറാമ്മ വിദ്യാസമ്പന്നയും നൃത്താധ്യാപിയുമാണ്. സവര്‍ണകൃസ്ത്യാനികളായ ചാണ്ടിച്ചന്റേയും സാറാമ്മയുടേയും മകളെ സാറാമ്മ നൃത്തം അഭ്യസിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. ചാണ്ടിച്ചന്റെ മൂത്തമകന്‍ ജോണിക്കുട്ടിമായി സാറാമ്മ പ്രണയത്തിലാകുന്നു. ഈ വിവരമറിയുന്ന മത്തായി സാറാമ്മയെ ജോണിക്കുട്ടിക്ക് വിവാഹം ചെയ്തുകൊടുക്കുവാന്‍ തീരുമാനിക്കുന്നു. വിവാഹാലോചനയുമായി ചാണ്ടിച്ചന്റെ വീട്ടിലെത്തിയ മത്തായിയെ ചാണ്ടിച്ചന്റെ ഭാര്യ മറിയാമ്മ ജാതിയിലെ ഹീനത്വം പറഞ്ഞ് അയാളെ അധിക്ഷേപിക്കുന്നു. തങ്ങള്‍ മതം മാറി, ഇപ്പോള്‍ ക്രിസ്ത്യാനികളാണെന്ന് പറഞ്ഞ്, മറിയാമ്മയെ ബോധ്യപ്പെടു ത്തുവാന്‍ ശ്രമിച്ചുവെങ്കിലും 'മതം മാറിയതുകൊണ്ടെന്താ, മഹത്വമുണ്ടാകുമോ' എന്ന് തിരിച്ചടിച്ച് മറിയാമ്മ മത്തായിയെ ആട്ടിയകറ്റുന്നു. അപമാനിതനായ അയാള്‍ 'വേലന്‍ മത്തായി' എന്ന പരിഹാസപ്പേരും കേട്ടുകൊണ്ട് അവിടെനിന്നും പോകുന്നു. 

പുരോഗമനചിന്താഗതിക്കാരനായ ജോണിക്കുട്ടി സാറാമ്മയോടുള്ള പ്രണയം സഫലമാക്കുന്നതിന് ദൃഢനിശ്ചയം ചെയ്ത് മുന്നോട്ടുപോകുന്നു. സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥ അതിന് എതിരാണെന്നറിയുന്ന സാറാമ്മ ജോണിക്കുട്ടിയുടെ തീരുമാനത്തോട് ഒട്ടും യോജിപ്പ് പ്രകടിപ്പിക്കുന്നില്ല. ആയിടെയാണ് പഞ്ചായത്ത് ഭരണസമിതിയിലേക്കുള്ള തെരഞ്ഞെടുപ്പ് വരുന്നത്. സമ്പന്നനും സവര്‍ണ ക്രിസ്ത്യാനിയുമായ തോന്ന്യാടന്‍ തോമാച്ചന്‍, തെരഞ്ഞെടുപ്പില്‍ സാറാമ്മയെ സ്ഥാനാര്‍ത്ഥിയാക്കണമെന്ന് മത്തായിയോട് ആവശ്യപ്പെടുന്നു. മതംമാറ്റത്തിലൂടെ സാമൂഹികാംഗാകാരം ലഭ്യാമാകാതെ വലഞ്ഞിരുന്ന മത്തായിക്ക് തോന്ന്യാടന്റെ അഭ്യര്‍ത്ഥന ആശ്വാസകരമായി തോന്നി. അധികാര ലബ്ധിയിലീടെ സാമൂഹികാംഗീകാരം കൈവരുമെന്ന് വ്യാമോഹത്താല്‍ മത്തായി തോന്ന്യാടന്റെ ആവശ്യത്തിന് വഴങ്ങി സാറാമ്മയെ സ്ഥാനാര്‍ത്ഥിയാക്കുന്നു. എന്നാല്‍ സാറാമ്മയുടെ എതിര്‍ സ്ഥാനാര്‍ത്ഥി ജോണിക്കുട്ടിയാണെന്ന് അറിയുന്ന സന്ദര്‍ഭം സിനിമയിലെ സംഘര്‍ഷത്തെ അങ്ങേയറ്റം ഉദാത്തവത്കരിക്കുന്നു.

പരസ്പരം എതിര്‍ സ്ഥാനാര്‍ത്ഥികളായതില്‍ ജോണി - സാറാമ്മമാര്‍ തികച്ചും നിരപരാധികളാണ്. തോന്ന്യാടന്‍ തോമാച്ചന്റെ ദുഷ്ടലാക്കാണ് സാറാമ്മയെ സ്ഥാനാര്‍ത്ഥിയാക്കിയതെങ്കില്‍ ആദര്‍ശരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ വക്താക്കളായ ചില വിശാലചിന്താഗതിക്കാരുടെ ഇംഗിതമാണ് ജോണിക്കുട്ടിയുടെ സ്ഥാനാര്‍ത്ഥിത്വത്തിന് കാരണമായി ഭവിച്ചത്. തരഞ്ഞെടുപ്പില്‍ ജോണിക്കുട്ടിയെ തോല്‍പ്പിച്ചുകൊണ്ട് സാറാമ്മ വിജയിക്കുന്നു. സാറാമ്മയുടെ തെരഞ്ഞെടുപ്പിന് വേണ്ട തുകമുഴുവന്‍ ചെലവഴിച്ചിരുന്നത് തോന്ന്യാടന്‍ തോമാച്ചനായിരുന്നു. സാറാമ്മയെ നശിപ്പിക്കുക എന്നതായിരുന്നു അയാളുടെ ലക്ഷ്യം. അത് നേടുന്നതിനായി തെരഞ്ഞടുപ്പ് ഫലം പുറത്തുവന്ന അന്നുരാത്രി, മത്തായിയും പാര്‍ട്ടിപ്രവര്‍ത്തകരും വിജയാഘോഷത്തിമിര്‍പ്പിലായിരുന്ന വേളയില്‍ സാമാമ്മയുടെ വീട്ടിലെത്തുന്ന തോന്ന്യാടന്‍ അവളെ കടന്നുപിടിക്കുന്നു. പിന്നാലെയെത്തുന്ന മത്തായി വാക്കത്തിയെടുത്ത് തോന്ന്യാടനെ പിറകില്‍ നിന്നു വെട്ടുന്നു. വെട്ടേറ്റ് തോന്ന്യാടന്‍ കൊല്ലപ്പെടുന്നു. തെരഞ്ഞടുപ്പില്‍ തോറ്റുപോയതി നുള്ള പകതീര്‍ക്കുന്നതിനായി, ജോണിക്കുട്ടിയായിരിക്കാം തോന്ന്യാടനെ കൊന്നത് എന്ന നിഗമനത്തില്‍ പൊലീസ് എത്തിച്ചേരുന്നു. അവര്‍ ജോണിക്കുട്ടിയെ ലോക്കപ്പിലാ ക്കുന്നു. മത്തായി ഒളിവിന്‍ പോകുന്നു.

നിരപരാധിയായ ജോണിക്കുട്ടിയെ രക്ഷിക്കുന്നതിനായി മത്തായി, പൊലീസ്റ്റേഷ നില്‍ വന്ന് താന്‍ ചെയ്ത കുറ്റം ഏറ്റുപറയുന്നു. ലോക്കപ്പിനു മുമ്പില്‍ ജോണിക്കുട്ടിയുടെ മാതാപിതാക്കളം സഹോദരിയും സാറാമ്മയും എത്തുന്നു. പൊലീസ് ലോക്കപ്പില്‍ നിന്നും ജോണിക്കുട്ടിയെ മോചിപ്പിച്ച് തത്സ്ഥാനത്ത് മത്തായിയെ കയറ്റുന്നു. പുറത്തു നില്ക്കുന്ന ആളുകളുടെ മുന്‍പില്‍ അനാഥയായ സാറാമ്മ ഒരു വലിയ ചോദ്യചിഹ്നമായിത്തീരുന്നു. ഈ ഘട്ടത്തില്‍ ജോണിക്കുട്ടിയുടെ അമ്മ മറിയാമ്മ, ശക്തമായ ഒരു തീരുമാനമെടു ക്കുന്നു; 'ഇനിമുതല്‍ സാറാമ്മ അനാഥയല്ല. സാറാമ്മയെ ഞാന്‍ എന്റെ വീട്ടിലേക്കു കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുന്നു. വേലത്തിയായിട്ടല്ല, എന്റെ (ജോണിക്കുട്ടിയുടെ വൈഫ്) മകളായിട്ട്'!

ജാതി ഉന്മൂലനത്തിന് ഒരേയൊരു മാര്‍ഗമേ ഫലപ്രദമായിട്ടുള്ളൂ എന്ന് അംബേഡ്കര്‍ നിരീക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്. രക്തരൂക്ഷിതമായ ഒരു വിപ്ലവത്തിലൂടെയോ നിയമനിര്‍മ്മാണ ത്തിലൂടെയോ അത് ഉന്മൂലനം ചെയ്യാനാവില്ല. അതിനാവശ്യം ജാതിഹിന്ദുക്കളുടെ 'മനോഭാവത്തിലുള്ള മാറ്റമാണ്.' ഇവിടെ മറിയാമ്മയില്‍ മനംമാറ്റത്തിന് വഴിവെച്ചത്, സാറാമ്മ ജോണിക്കുട്ടിക്ക് എഴുതിയ കത്തുകളാണ്. അതെല്ലാം വായിക്കുന്ന മറിയാമ്മയില്‍ സാറാമ്മയിലെ മനുഷ്യത്വത്തെക്കുറിച്ച് മഹത്തായ അറിവുകള്‍ രൂപപ്പെടുന്നു. ആ അറിവ് മറിയാമ്മയിലെ ജാതിമനോഭാവത്തെ മാറ്റി തത്സ്ഥാനത്ത് മാനവികതയെ പ്രതിഷ്ഠിക്കുന്നു. അപ്രകാരം, സമൂഹിക മനോഭാവത്തില്‍ വരുന്ന ഈ മാറ്റമാണ് പുരോഗതിയുടെ വഴിതെളിക്കുന്നതെന്ന് മുട്ടത്തുവര്‍ക്കിയും അവര്‍ത്തിക്കുന്നു.

ഇവിടെ, മതംമാറ്റെത്തെ അനുകൂലിച്ച ഡോ. അംബേഡ്കര്‍ക്ക് പിശകിയോ എന്ന് മുട്ടത്തുവര്‍ക്കി കരുതുന്നതായി ഒരു സംശയം ഉന്നയിക്കപ്പെട്ടേക്കാം. ഈ സന്ദേഹം അസഥാനത്താണ്. 'തന്റെ പെരുമാറ്റത്തിനുള്ള മാനദണ്ഡമായും തന്റെ മുന്നേറ്റത്തിനുള്ള പ്രചോദന സ്രോതസ്സായും വര്‍ത്തിക്കേണ്ടുന്ന മതം എങ്ങനെയായി രിക്കണം എന്ന ധാരണകള്‍ക്ക് വിരുദ്ധമാണ് താന്‍ ജനിച്ചുവീഴുന്ന മതമെങ്കില്‍ ഒരുവനെ അതില്‍ത്തന്നെ തുടരണമെന്ന് നിര്‍ബന്ധിക്കാന്‍ ആവില്ല' എന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്ന ഡോ. അംബേഡ്കര്‍, ജനിച്ചുവീഴുന്ന മതത്തപ്പോലെതന്നെ സ്വീകരിക്കപ്പെടുന്ന മതവും സാമൂഹ്യവിരുദ്ധമായ കാഴ്ചപ്പാടാണ് ദലിതര്‍ക്കുനേരെ വെച്ചുപുലര്‍ത്തുന്നതെങ്കില്‍, അവിടേയും പോരാട്ടം തുടരേണ്ടതുണ്ടെന്ന് സൂചിപ്പിച്ചു കൊണ്ട് മറ്റൊരിടത്ത് തുടരുന്നു; 'നാം ചേരുന്നത് ക്രിസ്തുമതത്തിലേക്കായാലും ഇസ്ലാമിലേക്കായാലും സിഖുമതത്തിലേക്കായാലും നമ്മുടെ യോഗക്ഷേമത്തിനായി നാം പോരാടേണ്ടിവരും. ഇസ്ലാമില്‍ ചേരുന്നവരെല്ലാം നവാബുമാരാകുമെന്നോ, ക്രിസ്തുമതത്തില്‍ ചേരുന്നവരെല്ലാം പോപ്പാകുമെന്നോ കരുതുന്നത് വിഢിത്തരമായി രിക്കും. എവിടെപ്പോയാലും പോരാട്ടം അനിവാര്യമായി നമ്മെ കാത്തിരിക്കുന്നു.' 

സാറാമ്മ ജോണിക്കുട്ടിക്ക് കൈമാറുന്ന കത്തുകള്‍ വായിക്കാനിടയായതാണ് അവരുടെ മനോഭാവത്തില്‍ മാറ്റം വരുത്തിച്ചത്. ഒരു കത്ത് വായിക്കുന്നതിനിടെ 'ങേ, ആ വേലത്തിപ്പെണ്ണ് കുഴപ്പക്കാരിയല്ലേ?' ന്നെ സ്വയം പറഞ്ഞ് ധാരണകള്‍ തിരുത്താന്‍ തയാറാകുന്നുണ്ട്. ഇതാണ് സിനിമയില്‍ സാറാമ്മ നടത്തുന്ന പോരാട്ടം. കഥാപാത്രമായ സാറാമ്മയില്‍ ഇത് അബോധപൂര്‍വമായ പ്രക്രിയയായാണ് ചെയ്തതതെങ്കില്‍ കഥാകാരനായ മുട്ടത്തുവര്‍ക്കിയില്‍ ഇത് ബോധപൂര്‍വമായ പ്രഖ്യാപനമാണ്. സിനിമയുടെ ശീര്‍ഷര്‍ഷകത്തില്‍ ഉള്‍പ്പെടുന്ന സ്ഥാനാര്‍ത്ഥി എന്നതിലെ 'സ്ഥാനം' എന്ന പ്രയോഗം ഭരണത്തിലുള്ള പങ്കാളിത്തം എന്നതിനേക്കാളുപരി സാമൂഹ്യവ്യവസ്ഥ യിലെ 'ഇടം' എന്ന അര്‍ത്ഥമാണ് ഉള്‍ച്ചേര്‍ന്നിരിക്കുന്നത്.

എന്തുകൊണ്ടാണ്, മറ്റ് മതവിശ്വാസങ്ങള്‍ പിന്തുടരുന്നവരും ദലിതുകളുടെ കാര്യത്തില്‍ ഹൈന്ദവ മനോഭാവം പിന്‍തുടരുന്നത് എന്ന ചോദ്യത്തിനും ഡോ. അംബേഡ്കര്‍ വിശദീകരണം നല്കുന്നുണ്ട്. അത് വിശദമാക്കിയില്ലെങ്കില്‍ ഇവിടെ ഈ ചര്‍ച്ച അപൂര്‍ണമാകും. ഡോ. അംബേഡ്കര്‍: 'ഇസ്ലാമിന്റേയും ക്രിസ്തുമതത്തിന്റേയും ഉപദേശങ്ങളില്‍ ഇത്തരം ഉച്ചനീചത്വങ്ങള്‍ ഇല്ല. പിന്നെ എന്തുകൊണ്ടാണ് ഈ മതങ്ങളും നിങ്ങളെ താഴ്ന്നവരായി കാണുന്നത്? കാരണം ഒന്നേയുള്ളൂ; ഹിന്ദുക്കള്‍ നിങ്ങളെ താഴ്ന്നവരില്‍ താഴ്ന്നവരായി കാണുന്നു. അങ്ങനെയുള്ളപ്പോള്‍ തങ്ങള്‍ അസ്പൃശ്യരെ അപ്രകാരം തന്നെ കണ്ടില്ലെങ്കില്‍ ഹിന്ദുക്കള്‍ തങ്ങളേയും ഏറ്റവും താഴ്ന്നവരായി കാണുമെന്ന് അവര്‍ ഭയക്കുന്നു. ഇതിന്റെ ഫലമായി മുസ്ലീങ്ങളും ക്രിസ്ത്യാനികളും നിങ്ങളോട് അസ്പൃശ്യത പാലിക്കുന്നു.' ഉന്മൂലനം ചെയ്യപ്പെടേണ്ട താണ് ജാതീയത എന്ന വസ്തുതക്ക് ഈ നിരീക്ഷണം അടിവരയിടുന്നു.

അധികാരസ്ഥാനങ്ങള്‍ ഭദ്രമായിരിക്കുന്നതിനുവേണ്ടി, ദലിതുകളുടെ പിന്നോക്കാവസ്ഥ പോലും ചൂഷണത്തിന് വിധേയമാണെന്ന നഗ്നയാഥാര്‍ത്ഥ്യവുംകൂടി സിനിമ കൊകാര്യം ചെയ്യുന്ന വസ്തുതകളില്‍ പ്രമുഖമാണ്. തോന്ന്യാടന്റെ പാര്‍ട്ടിക്കാര്‍ പ്രകടനപത്രിക തയാറാക്കുമ്പോള്‍ അതില്‍ സാറാമ്മയെ 'സുബ്രഹ്മണ്യ കുലജാത' എന്നു വിശേഷിപ്പി ക്കുന്നുണ്ട്. അതെന്തിനാണെന്ന വാര്യരുടെ ചോദ്യത്തിന്, സാറാമ്മ വേലന്‍ സമുദായത്തില്‍ പെട്ട യുവതിയാണെന്ന് അറിയുന്നത് വിജയത്തെ സ്വാധീനിക്കുമെന്ന് പ്രകടനപത്രിക തയാറാക്കുന്ന ശാസ്ത്രികള്‍ വിശദീകരണം കൊടുക്കുന്നുണ്ട്. സാറാമ്മയുടെ ദലിത് സ്വത്വത്തിന് ഈ പ്രയോഗം അപമാനകരവും മറ്റുള്ളവര്‍ക്ക് ഇത് ആദയകരവുമാണ്!

ദലിതായതുകൊണ്ടുമാത്രമല്ല, സ്ത്രീയായതുകൊണ്ടുകൂടിയാണ് സാറാമ്മ സമൂഹത്തില്‍ അവമതിക്കപ്പെടുന്നത് എന്നുകാണാം. സ്ത്രീകള്‍ സമ്പന്നകളായാലും ഉന്നതകുലജാത കളായാലും സവര്‍ണപുരുഷന്റെ കാഴ്ചപ്പാടില്‍ അവള്‍ക്കുള്ള സ്ഥാനം ദലിതുകളോ ടൊപ്പമാണ്. തോന്ന്യാടന്റെ ഭാര്യ ഏലിക്കുട്ടി സമ്പന്നയാണെങ്കിലും വീട്ടുതടങ്കലി ലാക്കപ്പെട്ട അസ്വതന്ത്ര്യയാണ്. ഒരു ഉപഭോഗവസ്തുവായിപ്പോലും തോന്ന്യാടന്‍ ഏലിക്കുട്ടിയെ കാണുന്നില്ല. എളുപ്പം വശത്താക്കാവുന്ന സ്ത്രീകളാണ് സാറാമ്മ ഉള്‍ക്കൊള്ളുന്ന ജനസമൂഹത്തില്‍ ഉള്‍പ്പെടുന്നതെന്ന സവര്‍ണബോധത്താല്‍ നയിക്കപ്പെടുന്ന നരാധമന്മാര്‍ക്ക് സ്ത്രീകള്‍ക്കു നേരെ വിശാലമായ കാഴ്ചപ്പാടുണ്ടാകു മെന്നു പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതുതന്നെയാണ് ഏറ്റവും വലിയ മൗഢ്യം.

1966 ല്‍ മലയാള സിനിമയിലെ പാത്രാവതരണകലയില്‍ മുന്‍പന്തിയില്‍ നിന്നിരുന്ന നടീനടന്മാരെല്ലാം 'സ്ഥാനാര്‍ത്ഥി സാറാമ്മ'യിലും തങ്ങളുടെ ഭാഗധേയത്വം നിര്‍വഹിക്കു ന്നുണ്ട്. സാറാമ്മയായി ഷീലയും ജോണിക്കുട്ടിയായി നിത്യഹരിതനായകന്‍ പ്രേം നസീറും വേഷമിടുന്നു. ചാണ്ടിച്ചനേയും മറിയാമ്മയേയും ശങ്കരാടിയും പങ്കജവല്ലിയും ചേര്‍ന്ന് അഭിനയിക്കുന്നു. പ്രധാന വില്ലനായ തോന്ന്യാടന്‍ തോമാച്ചനെ ജി കെ പിള്ളയാണ് അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യയായ ഏലിക്കുട്ടിയായി ടി ആര്‍ ഓമനയും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. ഹാസ്യകഥാപാത്രമായ ശാസ്ത്രികളെ അവതരിപ്പിച്ച അടൂര്‍ ഭാസി സ്വന്തം ശബ്ദത്തില്‍ ആലപിക്കുന്ന 'കുരുവിപ്പെട്ടി നമ്മുടെ പെട്ടി...' എന്ന ഗാനമൊഴിച്ചാല്‍ മറ്റുള്ളവയൊന്നും അത്രക്ക് ഹിറ്റായില്ല. ഗാനരചന വയലാറും സംഗീതസംവിധാനം എല്‍പിആര്‍ വര്‍മയും നിര്‍വഹിച്ചു.

- അഹിവിത്രന്‍ കണ്ണന്‍ മേലോത്ത്